Khó dừng cho mượn đô la Mỹ

Nhà băng (NH) Nhà nước vừa báo cáo dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung vài vấn đề của Thông tư 24/2015 pháp luật cho vay bằng ngoại tệ của doanh nghiệp nguồn vốn vay, chi nhánh NH nước ngoài đối với công ty (DN).

Xuất khẩu cần chi phí thấp

Theo dự thảo, NH Nhà nước dự định kéo dài cho vay USD ngắn hạn tới hết năm 2018 đối với DN có đủ nguồn thu nhập xuất khẩu để trả nợ. Tuy nhiên, tại thời gian giải ngân, bên mượn phải bán USD cho các NH thương nghiệp để lấy VNĐ tìm chất liệu đóng chai hàng hóa.

Tổ chức khiến hàng xuất khẩu vay đô la Mỹ lợi hơn vay VNĐ. Ảnh: TẤN THẠNH

TS Nguyễn Văn Thuận (Trường ĐH Vốn đầu tư - Marketing) bình chọn việc kéo dài thời hạn cho mượn ngoại tệ là khôn xiết quan trọng, nhằm giảm chi tiêu cho các DN xuất khẩu, tăng sức cạnh tranh trên hoạt động mua bán quốc tế, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Bởi bây chừ, lợi nhuận suất vay vốn bằng USD chỉ khoảng 3%-3,5%/năm (kỳ hạn 3-6 04 tuần) thấp hơn toàn bộ so với mượn VNĐ, lãi suất 6%-7%/năm (kỳ hạn 3-6 bốn tuần).

Có lẽ, nhờ lợi nhuận suất thấp nên thời gian qua, DN mượn đô la Mỹ tăng kĩ năng khó khăn, cung cấp kim ngạch xuất khẩu vững mạnh khá tốt. Điều này biểu thị khá rõ khi nguồn vốn vay bằng ngoại tệ của 10 tháng đầu năm 2017 tăng 11,5% so với cùng kỳ năm 2016 chỉ tăng 4,4%, theo thông báo của Ủy ban Giám sát tài chính non sông. Số liệu của Tổng cục Báo cáo cũng cho thấy 10 bốn tuần đầu năm 2017, hàng hóa xuất khẩu của nước ta ước đạt 173,7 tỉ đô la, tăng 20,7% so với cùng kỳ năm 2016, du nhập đạt 172,5 tỉ USD. Tính ra, trong 10 04 tuần Việt Nam đã xuất siêu 1,2 tỉ đô la.

Như vậy, giả dụ DN có nguồn thu nhập từ xuất khẩu không được vay ngoại tệ thì họ phải chuyển sang vay VNĐ với lãi suất cao gấp đôi. Khi đó, chi tiêu sản xuất sẽ tăng lên, ảnh hưởng không tốt tới xuất khẩu.

Lợi nhuận suất VNĐ còn cao

Chỉ huy phổ quát NH thương mại phản hồi việc NH Nhà nước gia hạn cho mượn ngoại tệ tới hết năm 2018 là toàn bộ cam đoan. Bởi không ngang nhau lợi nhuận suất giữa VNĐ với đô la Mỹ hiện còn quá lớn. Mặt khác, phổ quát năm trước, tập đoàn này đã từng ngưng cho vay ngoại tệ nhưng sau đó phải tiếp tục gia hạn, duyên do chính là lãi suất VNĐ quá cao so với lãi suất đô la.

Thực tế cho thấy từ 04 tuần 3-2016, NH Nhà nước đã tuyên bố xong xuôi cho mượn ngoại tệ chuyển sang quan hệ trao đổi ngoại tệ thuần túy. Lúc đó, lãi suất đô la có phần tăng lên khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) tăng lợi nhuận suất, cùng lúc thị trường hy vọng lãi suất VNĐ lao dốc như định hướng của Chính phủ để khoảng phương pháp giữa lợi nhuận suất USD và VNĐ gần nhau hơn. Từ đó, DN sẽ đổi hướng sang mượn VNĐ. Thế nhưng, do NH Nhà nước ban hành qui định giảm dần tỉ lệ dùng vốn ngắn hạn trong khoảng 60% về 40% trên nguồn vốn vận động, trong khi các NH đã sử dụng gần hết hạn mức này nên rộng rãi NH phải tăng cường huy động vốn làm mặt bằng lợi nhuận suất VNĐ chẳng thể lao dốc, việc ngưng cho mượn ngoại tệ không thích hợp với diễn biến hoạt động mua bán. Vì thế, 04 tuần 6-2016, NH Nhà nước tiếp tục gia hạn cho vay ngoại tệ cho đến ngày 31-12- 2016 và tiếp tục gia hạn đến hết năm 2017 để cung cấp xuất khẩu.

Trưởng phòng kinh doanh tiền tệ của một NH lớn nhận xét cung cầu đô la tại vn khôn cùng thất thường. Đa dạng thời gian DN ào ạt bán USD cho các NH thương nghiệp, giúp cho NH Nhà nước thu tìm đô la Mỹ từ các NH thương nghiệp. Biểu lộ rõ nhất là trong khoảng đầu năm 2017 đến nay, NH Nhà nước đã tậu được 7 tỉ đô la, tăng dự trữ ngoại hối hận lên 46 tỉ đô la. Thế nhưng, không ít thời điểm, cầu đô la Mỹ lại tăng bỗng nhiên biến làm cho nguồn cung ngoại tệ không phục vụ đủ, buộc NH Nhà nước phải bán USD can thiệp hoạt động mua bán. Tuy nhiên, việc NH Nhà nước bán USD sẽ làm dự trữ ngoại hối hận sụt giảm, tác động đến chế độ tiền tệ, kinh tế vĩ mô. Có thể đây là cội nguồn chính khiến cho NH Nhà nước chưa đủ tự tín trong vai trò mua bán cuối cùng bắt buộc lựa chọn giải pháp gia hạn cho vay ngoại tệ để kim ngạch xuất khẩu tiếp tục phát triển, đảm bảo nguồn cung đô la.

TS Nguyễn Văn Thuận cho rằng việc cho DN vay ngoại tệ rồi bán ngay cho NH thương mại để lấy VNĐ sắm nguyên liệu đóng gói chỉ có thể dừng lại, chuyển sang quan hệ trao đổi nếu như trong một vài năm tới, NH Nhà nước chuẩn bị dự trữ ngoại hối hận đủ mạnh, đảm bảo vai trò cung ứng ngoại tệ sau cuối trên thị trường.

Thế nhưng, chuyên gia nguồn vốn - nhà băng Nguyễn Trí Hiếu bình chọn việc ngày càng tăng dự trữ ngoại ân hận không quan trọng bằng các giải pháp giảm lợi nhuận suất VNĐ về tương đương với lãi suất USD. Khi đó, DN sẽ nhận thấy vay đô la Mỹ có thể dẫn tới không may về tỉ giá, không người điều khiển chuyển sang vay VNĐ và đây mới là thời điểm chín muồi để NH Nhà nước kết thúc cho mượn ngoại tệ. 

Cho vay rộng rãi hơn vận động Do người địa phương gửi USD không kỳ hạn, trong khi NH cho vay có kỳ hạn 3-6 04 tuần, huy động vốn bằng ngoại tệ thấp hơn gần như so với dư nợ cho mượn, nguồn cung đô la từ DN xuất khẩu và NH Nhà nước khá thất thường nên phổ quát NH luôn lo sợ thanh khoản đô la bị trục trặc. Tổng giám đốc một NH thương mại ở TP HCM cho hay một vài NH cho vay 100 đô la Mỹ nhưng chỉ đạo động được 60-70 đô la, 30 đô la còn lại phải mượn vay trong khoảng các tổ chức nước ngoài. Giả dụ một lúc nào đó, người gửi USD bất thần rút vốn thì NH sẽ gặp gỡ khó khăn. Khi đó, hoạt động mua bán có thể đổ lỗi căn do NH mất thanh khoản đô la là do lợi nhuận suất tiền gửi ngoại tệ này bằng 0.

Xem tại: thông tắc nhà vệ sinh tại cầu giấy