Báo Sài Gòn Việt Nam: Cơ quan Than - Khoáng sản: Sai phạm gần 15.000 tỉ đồng

Thanh tra Chính phủ (TTCP) vừa ban hành kết luận thanh tra việc thi hành chế độ pháp luật trong quá trình hoạt động đóng gói, kinh doanh tại Tập đoàn Than - Tài nguyên vietnam (TKV) và vài doanh nghiệp thành viên giai đoạn năm 2010 tới ngày 30-6-2015.

Đầu tư ngoài: Lỗ, mất vốn

Can dự đến hoạt động đầu tư nguồn vốn, kết luận thanh tra của TTCP cho nhân thức đến cuối năm 2014, tổng số vốn đầu tư ngoài lĩnh vực của tổ chức kinh doanh mẹ - TKV khoảng 13.600 tỉ đồng. Hội đồng thành viên và giám đốc điều hành TKV chủ trương điều hành đầu cơ nguồn vốn thuộc ngành nghề nghề kinh doanh chính thiếu hạ tầng pháp lý và thực tế, vi phạm luật pháp, bảo lãnh trả nợ vay vượt thẩm quyền.

Hậu quả là một vài khoản đầu tư thua lỗ, mất vốn với trị giá lớn. Điển dường như Công ti Liên doanh Công nghệ Kẽm Việt Thái lỗ gần 300 tỉ đồng, mất hết vốn chủ chiếm hữu và nợ Công ty TNHH MTV KLM Thái Nguyên gần 25 tỉ đồng. Còn TKV góp 870 tỉ đồng tại mỏ sắt Thạch Khê thiếu khảo sát, tính toán kỹ và các yếu tố kiện quan trọng dẫn tới đọng vốn trong thời điểm dài, tiêu hao. Khoản đầu cơ của TKV tham gia Công ty CP Crommit Cũ kĩ Định Thanh Hóa (VTCC) cũng thua lỗ. Công ty này đã góp vốn, giải ngân xấp xỉ 437 tỉ đồng để đầu cơ 2 dự án nhưng phải dừng hoạt động từ năm 2014 dẫn tới cục bộ vốn đầu cơ không hiệu quả, lỗ lũy kế trong khoảng 2012-2015 tham gia khoảng 113 tỉ đồng.

Tập đoàn Than - Khoáng sản: Sai phạm gần 15.000 tỉ đồng - 1

Khai thác than của Tổ chức Than - Khoáng sản vietnam (Nguồn: VINACOMIN)

Qua thanh tra, TTCP còn phát hiện nay các công trình ở Lào, Campuchia, do KTV không khiến kỹ khâu dò la để lập, giám định, phê duyệt y cách thức đầu cơ và quyết định đầu tư không thích hợp dẫn tới việc lỗ, mất vốn 380 tỉ đồng. Trong đó, tiêu biểu là việc TKV đầu tư vào Công ti Southern Mining Co. Ltd (Campuchia) gần 4,4 triệu đô la Mỹ (gần 78 tỉ đồng), tới thời điểm thanh tra có nguy cơ mất toàn thể vốn đầu tư. Cội nguồn cốt yếu là tham gia năm 2007, ông Doãn Văn Quang, Phó Tổng Giám đốc TKV, đã ký phiên bản ghi nhớ tìm cổ lỗ phần của công ti này và chuyển tiền tham gia trương mục của một cá nhân mang quốc tịch Campuchia khi chưa xác định hiệu quả đầu tư. Kết quả thăm dò ban đầu của công trình do ông Quang đãng dẫn đầu lên tiếng mỏ của công ty này có khoáng sản nhưng khi TKV điều tra lại thì không có tín hiệu quặng như thông báo ban đầu.

Việc đầu cơ ngoài lĩnh vực nghề buôn bán chính của TKV cũng để xảy ra thất thoát hàng trăm tỉ đồng. chả hạn, Công ti CP Vận chuyên chở thủy liên tiếp thua lỗ nhưng HĐQT TKV vẫn quyết định cho tổ chức kinh doanh đầu cơ 2 tàu, cùng lúc sử dụng quỹ đầu cơ sản xuất để cho công ty này vay 356 tỉ đồng trả nợ sai mục đích, không lãi suất, không đúng thẩm quyền. Đến giữa năm 2015, tổng tài sản của Công ti CP Vận chuyển vận thủy là 119 tỉ đồng nhưng tổng nợ phải trả lên tới 79,4 tỉ đồng, lỗ lũy kế khoảng 65 tỉ đồng, mất hết vốn và nợ mượn khác 60 tỉ đồng (trong đó nợ TKV 49 tỉ đồng) không còn kĩ năng trả tiền.

Khoản đầu cơ tại Tổ chức kinh doanh Đóng tàu Sông Ninh, Công ty Đầu cơ tạo ra Khu Kinh tế Hải Hà cũng bị mất vốn, đồng thời không có khả năng thu hồi số tiền phải thanh toán gần 53 tỉ đồng.

Đề xuất thăm dò, giải quyết bổn phận

Đối với việc quản lý tài sản, khai thác khoáng sản, hoạt động buôn bán, kết luận thanh tra cũng chỉ rõ những vi phạm.

Theo đó, trong khoảng năm 2010 đến giữa năm 2015, TKV đã và đang chấp hành đầu tư 1.100 dự án buôn bán máy móc, vũ trang nhưng có 92 dự án phải nhân tố chỉnh tổng mức đầu cơ gia tăng gần 2.000 tỉ đồng. Kết luận thanh tra xác định giám đốc điều hành TKV đã ban hành nhiều văn bản cho phép các doanh nghiệp tự ý tậu máy móc qua doanh nghiệp trung gian thương nghiệp, không qua đấu giá.

Việc thẩm định trao đổi than của TKV cũng bận rộn phổ thông sai phép. Công việc này tại vài doanh nghiệp được Tổ chức kinh doanh CP Đánh giá (Quacontrol) xác nhận kết quả giám định khối lượng nhưng không trực tiếp tham gia rà soát để xác định giá sàn; trong khoảng đó kết quả xác định, nhân tố chỉnh giá trao đổi thiếu đúng đắn, chất lượng và số vật phẩm than thu hồi được sau tuyển chọn lựa có sự cao thấp khác nhau lớn so với trước đó. Ví dụ tại Công ty Tuyển than Cửa Ông, trong khoảng năm 2010 đến tháng 6-2015 đã thu hồi được số lượng than cục sau sàng tuyển cao hơn phổ thông so với sản lượng trên hạ tầng xác nhận của Quacontrol để thanh toán cho các doanh nghiệp khai thác mỏ là 1,64 triệu tấn. Chênh lệch giữa than thu hồi và phế phẩm thải loại trước, sau sàng tuyển có tổng giá trị 1.833 tỉ đồng.

Với hàng loạt sai phạm như trên, tập đoàn thanh tra đề nghị Bộ Công an chỉ huy cơ quan khảo sát thu nạp giấy tờ của TTCP, chú ý, dò la, giải quyết trách nhiệm đối với các vụ việc có tín hiệu vi phạm tại TKV và vài đơn vị trực thuộc.

"Hội đồng quản trị, giám đốc điều hành TKV và Tổng Công ty TKV (trước năm 2005) đã quyết định chủ trương và quản lý đầu cơ nguồn vốn thiếu cơ sở vật chất pháp lý, thiếu thực tại, vi phạm qui định, thả lỏng quản lý, bảo lãnh nợ vượt thẩm quyền dẫn tới thua lỗ, mất vốn..." - TTCP thể hiện sự quan trọng.

Về giải quyết hậu quả, TTCP kiến nghị xử lý về kinh tế với tổng số tiền gần 15.000 tỉ đồng và 6,7 triệu m2 nhà ở. Trong đó, TKV chủ trì chú ý, giải quyết theo thẩm quyền 4.564 tỉ đồng.

Kiến nghị giải quyết nghĩa vụ Bộ Công Thương và UBND 4 thức giấc

Hình như xử lý nghĩa vụ chỉ huy TKV và doanh nghiệp trực thuộc, TTCP đề xuất Bộ Công an chú ý, chỉ đạo và thi hành xử lý bổn phận đối với Bộ Công Thương, UBND các tỉnh Thanh Hóa, Lào Cai, Quảng Ninh, Hà Tĩnh.

Trên cơ sở kiến nghị của TTCP, Văn phòng Chính phủ đã ra văn bạn dạng giáo huấn quan niệm lãnh đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình, đòi hỏi Bộ Vốn đầu tư, Bộ Công Thương, Bộ Xây dựng có những ý kiến về các kết luận thanh tra.